idealisme II

Ik had vier kaartjes bestelt voor de Van der Leeuw lezing, een jaarlijks wederkerend evenement in Groningen. Ik had de kaartjes al meer dan een maand geleden bestelt, vlak daarna kreeg ik malaria. Voorgaande jaren ben ik ook geweest, de laatste keer was een aantal jaren geleden. Toen sprak Noreena Herz, ook wel bekend als de globaliseringsbabe. Coreferent Luuk van middelaar was kritisch op haar idealistisch engagement. In die dagen werkte ik als nachtportier bij hotel de Ville, de gastheer daar, wiens naam mij is ontschoten heeft zich toen ook 's nachts over Noreena Herz ontfermt. Het engagement kent geen kantooruren. De organisatoren van de Van der Leeuw lezing hebben het er nu nog over. Dat die vreemde man in zijn witte lederen jasje bij de maaltijd aanschoof. Ik weet toevallig dat hij haar heeft verleidt met zijn medicijnkastje. Dat verklaart misschien zijn wit lederen jas. Dit jaar was de coreferent belangrijker dan de referent, althans vanuit Nederlands perspectief. De coreferent was Arnon Grunberg en hij gaf toe dat ook hij Ilja Trojanov niet kende. Trojanov is een innemende man die makkelijk praat voor een grote zaal mensen. Daarnaast deed hij net als Noreena Herz een appeal op ons morele gevoel. Zijn lezing ging over het componeren van een roman die ging over het verdwijnen van de gletsjers. Requiem for the future heette zijn lezing en zijn roman heet ook zo. De plicht van de romancier in het licht van de ecologische crisis is het beschrijven van een man die zich verzet. We leven in een voortdurende crisis, antwoordde Arnon Grunberg, al sinds de jaren zeventig is het woord crisis niet meer van de lucht geweest. De romanschrijver kan niet anders dan belangeloze speelsheid in de praktijk brengen, zegt hij. Dat wil niet zeggen dat de literatuur geen morele vragen kan oproepen, die hoeven alleen niet meteen consequenties te hebben. Uiteindelijk nuanceert Grunberg Trojanov’s stelling als volgt: de literatuur moet de enkeling beschrijven. Of die enkeling zich verzet of niet maakt mij eigenlijk niet uit.

Cellofaan

In een dappere poging mijn boekenkast opnieuw in te richten, vond ik het boek No Logo terug van Naomi Klein. Het was nog ingepakt. Destijds had ik het boek aangeschaft en ik geloof, bij wijze van statement, nooit uit het plastic gehaald. Ik weet alleen niet meer wat het statement inhield en niemand heeft het ook ooit opgemerkt, zover ik weet. Eind jaren negentig was No Logo nogal een hit en iedereen liep er mee weg. 'Today nobody can afford not to be an activist', staat er op de achterflap. Goed leesbaar door het cellofaan heen. Je had twee globaliseringsbabes Naomi Klein en Noreena Hertz. Maar Naomi Klein werd met No Logo toch wel het boegbeeld van de anders globalisten. Waarschijnlijk was ik een beetje zoals de Turkse man vertolkt door van Kooten in het programma Keek op de Week. Hij kocht het boek De Duivels Verzen van Salman Rushdie om op een tafeltje te leggen zodat iedereen kon zien dat hij geïntegreerd was.