Pathologie

Gisteren schreef ik iets over het ontstaan van gezichtheid, een begrip van Peter Sloterdijk. De ruimte die is ontstaan tussen gezichten die online begint in belang toe te nemen ten opzichte van het zogenaamde face to face contact in de fysieke werkelijkheid ( Wat je op een computerscherm ziet heet een interface). Er wordt zelfs gesproken over internetverslaving, een duidelijk voorbeeld van een begrip uit de 'oude wereld' dat grip probeert te krijgen op de nieuwe situatie door het te pathologiseren. In de New York Times trekt Virginia Heffernan deze wat al te makkelijke diagnose dan ook in twijfel.
Een van de 'ziek' verklaarde mensen zegt dat het internet voor haar geen regime is maar een 'state of being'.Ze omschrijft een typische internet sessie als volgt:

“I’ll be on Facebook and see a status update of song lyrics, and I’ll Google them and find the band name, that I will subsequently Wikipedia and discover that the lead singer is interesting and briefly look at his Twitter and try his music on Grooveshark” — a music search engine and streaming service — “while looking at pictures of him on Tumblr” — the multimedia microblogging platform — “that will lead me to a meme I’ve never heard of that I’ll explore until I find hilarious photos I will subsequently share with friends of mine on Facebook.” Gabriela, who sometimes dresses in the futuristic Victoriana known as steampunk, also loves Webcomics, a site for graphic novels and comic books, and Neopets, a game that lets players care for virtual pets.

Het is een nieuwe manier van informatie verzamelen die voor boeken lezende psychologen als ziek wordt omschreven. Maar wat als de ziekte de norm wordt?

Gezichtheid

Ik vorder langzaam in Sferen, de duizend pagina’s tellende Europese cultuurstudie  van filosoof Peter Sloterdijk. Dat het niet vlot heeft ondermeer te maken met zijn soms geheimzinnige taalgebruik. “De lange weg van homo sapiens naar de huidige ‘gezichtheid’ wordt waarschijnlijk voor meer dan vijfennegentig procent afgelegd in prehistorische tijden.”  (p.130)
Zou gezichtheid de embryonale toestand zijn van wat we tegenwoordig het medialandschap noemen?
Ik hoop het boek toch voor de zomer uit te hebben, mijn schrikbeeld is dat ik voor altijd rond de 100 pagina’s blijf steken. Een realistisch schrikbeeld want het is al zeker vijf jaar daadwerkelijk het geval, telkens begin ik weer opnieuw.

Leest aan de wilgen

De mank lopende schoenmaker van hier op de hoek, is vertrokken. Na 48 jaar gaat hij genieten van zijn pensioen, aldus een gedicht dat hij op de winkelruit heeft achtergelaten. Hij hangt zijn leest aan de wilgen, valt er ook te lezen evenals het feit dat hij zijn hengel te voorschijn gaat halen om te genieten van een welverdiende rust. Het gedichtje klinkt nogal opgewekt, terwijl de man zelf doorgaans een nogal verbitterde indruk maakte. Enigszins contact gestoord was hij ook wel. Zo liet hij je altijd het geld van tevoren al op de toonbank leggen terwijl hij ondertussen met je schoen in de weer ging. Leg alvast maar neer, zei hij dan en draaide zijn rug naar je toe. Misschien wilde hij zeker weten of ik wel cash bij me had. Dat de manke schoenmaker afscheid neemt met een gedichtje vind ik dan wel weer sympathiek. Als er iemand het recht heeft in cliches te praten dan is hij het wel.

Comedy train

Ik ga niet naar cabaret, maar soms zie ik wel eens wat voorbij komen op internet. Bij Caberet, of stand up comedy, zoals dat vandaag de dag heet wordt dikwijls iemand uit het publiek gepakt en belachelijk gemaakt. Het is allemaal heel primair eigenlijk. Het alfa-mannetje dat zich verlustigd op het zwakke schaap. In het echte leven komen dat soort dingen ook voor.  Onlangs zat ik in de trein naar Rotterdam, toen een dronken man zich tegen een keurige en een beetje timide jongeman begon aan te bemoeien. Hij was Engels maar sprak een beetje  Nederlands.

Zou je het erg vinden als ik een sigaret zou opsteken? Hey, even serieus, hallo, ja ik ken je natuurlijk ook helemaal niet.  Stom van me. Hoe zal ik je noemen, meneer ?, begon de dronkaard.

Ja meneer is goed.

Hoe heet je dan meneer?

ja euh Laurence (Laurence probeert ondertussen heel geforceerd op zijn laptop te kijken, maar het helpt niet echt)

Wat is je IQ dan? Ergens in de 180 zeker.  Ken je Tim? Dat is mijn broer. Zeg je wel eens KANKER als je DENKT Laurance, zeg je dan wel eens KANKER ? 

(Laurence kijkt verward op van zijn beeldscherm) 

Nee.

Zie je wel dat dacht ik al, het ligt aan mij, ik moet dat echt uit mijn vogaboel, vowgakolere, hoe heet’t cobablaire.. hoe dan ook, het is een automatisme.

Echt Gebeurd

In de trein vanuit Amsterdam naar Den Haag vond ik de NRC van donderdag. Een artikel van Firts Abrahams trok mijn aandacht. Het ging over John Steinbeck en zijn tocht door Amerika in een camper samen met zijn hond Charley. Travels with Charley, in search of America, heet het boek.  Nu blijkt dat er delen van verzonnen zijn en dat ontmoetingen en data door elkaar heeft gebruikt. Ook bleek hij hele stukken van de reis niet in de camper te hebben geslapen maar in hotels. Opzich is dat natuurlijk  heel legitiem. Niemand die beweerd dat je beter over een camper kan schrijven in een camper zelf, misschien wel niet. Misschien kun je dat het beste doen aan een goede tafel in een hotel. Het zou zo maar kunnen.

Toch is al die ophef vreemd. Wie opzoek gaat naar Amerika gaat per definitie opzoek naar verhalen, die zogenaamde echtheidsdiscussie vindt voortdurend plaats. Vooral in Amerika is er bij talk shows als Aprah Winfrey veel ophef over geweest. Vooral binnen het genre van de Holocaust roman is de vraag of je mag liegen prangend. De vraag daarbij is of het erg is dat de gruweldaden van de nazi's onder woorden worden gebracht met verzonnen  elementen.

In het geval van Steinbeck heeft de onderzoeksjournalist handgeschreven manuscripten in handen gekregen. Daarin staan andere dingen dan in het boek. Maar wie zegt nou eigenlijk dat die oorspronkelijke manuscripten echter zijn dan het boek. Daar lijkt me geen bewijslast voor. Hoe dan ook gaan landschappen over verhalen, of die nou verzonnen zijn of niet dat maakt weinig uit. Het had waar kunnen zijn wat steinbeck heeft geschreven, maar dat was het niet. Om problemen te voorkomen wil ik bij deze alvast verklappen dat het boek dat ik aan het schrijven ben over de snelweg van a tot z gelogen is. Gelogen, maar echt gebeurd. We hebben wel degelijk al die tijd in een auto geslapen, op twee of drie nachtjes na, maar die staan beschreven.

Angst

 

Het wordt vaak aangenomen dat het beter is om niet weg te lopen voor problemen. Behalve dan bij extreme vormen van geweld. In het boek Houdini’s Box van Adam Phillips lees ik op pagina 26 de volgende mooie zin. ”But the sheer scale of fear between people – the terrors  and uncertainties people can generate in each other – makes a life of exits and more occassional entrances a virtual necessity. Imaginative life is almost exclusively about elsewhere. “

    Zou dit gaan over vluchtroutes in de taal, vluchtroutes die ons instaat stellen diplomatiek om 

    allerlei  gevaren heen te dansen ? Vermoedelijk, maar dat is het mooie aan dit boek; het wordt nooit  

    helemaal duidelijk wat de grens tussen taal en ons dagelijkse handelen precies is.

    Een eindje verderop wordt het al iets duidelijker. “ Things are not frightening because they are 

    real,    they are real because they are frightening.”

Stilton

Vanavond kwam mijn vader onverwacht binnenwaaien. Hij had me gebeld, zei hij, maar mijn telefoon stond vandaag uit. Dat was geen opzet. Volgende week komt er een Amerikaanse delegatie langs om te controleren hoe de veiligheidsvoorschriften bij Honeywell in Delft zijn geïmplementeerd. Mijn vader is hoofd van de afdeling veiligheid, gezondheid en milieu. Hij vindt het werk interessant, volgens mij al is dit de tweede keer dat hij me een uitgebreide beschrijving geeft van het eten dat hij heeft gehad tijdens werkoverleg. Ook ik ben geinteresseerd in eten, dus  dat komt mooi uit. 'Vanavond werden er telkens zeer kleine hapjes geserveerd. Hapjes vis en als dessert had ik stilton kaas.' Vertelt mijn vader. 'Anderen hadden ook iets heel lekkers genomen. Een zoet toetje dat bestond uit fruit dat langzaam was gestoofd in creme freche, waarna het was afgekoeld zodat er een stevige gelei was ontstaan.'

Blijkbaar hebben de anderen het hem laten proeven want mijn vader vond het erg lekker. Al was de stilton naar zijn mening ook niet verkeerd.

Biechten

Tegenlicht zond vandaag een documentaire uit over Bureau Stationsplein Guangzhou. De gedachte dat je vanuit het politiebureau een doorsnee van de samenleving te zien krijgt lijkt te zijn gerechtvaardigd.  Iemand is bestolen door een junk, iemand anders heeft honger. Er komt van alles aan de bureau's van de agenten voorbij.  Een man komt vertellen dat hij iemand valselijk beschuldigd heeft van inbraak in zijn huis. Hij komt van ver, vanuit een fabriekscompound en moet terug met de nachttrein. Hij heeft helemaal geen misdrijf gepleegd althans niet in de ogen van de wet. De politieagente kan niets voor hem betekenen. Ze kan hem alleen geruststellen en hem zeggen dat het goed is dat hij inziet een fout te hebben begaan. Het is geen documentaire over geweld, dit gaat over agenten die de biecht afnemen.

Tibidabo

Op de berg Tibidabo is een oud pretpark gelegen. We zijn er heen gefietst vandaag. Aan het einde van de negentiende eeuw heeft een beroemde dokter ervoor gezorgt dat de berg bereikbaar werd voor toeristen. Hij heet Dr Andreu en is bekend vanwege de Dr Andreu snoepjes.  Of het echt gezond is om de klim op de fiets te doen blijft sterk de vraag, leuk was het wel en het uitzicht van 512 meter hoogte is spectaculair. Eerst was het hoogste punt vooral een uitkijkpunt voor de hogere klassen,  daarna kwamen er allerlei apparaten om die ervaring van de stad nog spectaculairder te maken. Het spektakel trok de massa´s. Er kwam een achtbaan en een reuzerad. Ook werd het eerste vliegtuig dat in 1928 een tochtje maakte van Barcelona naar Madrid nagebouwd en op een hijskraan gezet. Tot op de dag van vandaag kan je met dat vliegtuig rondjes draaien over de rand van de berg. We hebben het niet gedaan want wij hadden onze eigen apparaten. Op de fiets kwamen we over bergweggetjes waar cypressen groeien en pijnbomen. Bij iedere bocht zag je de stad liggen, tussen de bomen door.

Inflatie

Om de inflatie tegen te gaan schijnt Spanje de maximum snelheid van automobilisten op de snelweg naar beneden te hebben gehaald, van 120 naar 110 kilometer per uur. Wie zachter rijdt verbruikt minder brandstof en dan gaat de prijs omlaag. Brandstof heeft invloed op alle sectoren van de economie.
Wij hebben vandaag zo´n acht uur gewandeld van Gracia naar Barceloneta en weer terug. We hielpen in de strijd tegen de inflatie. Onze vriend Marc, we logeren bij hem en Elizabeth, zegt dat ze in Spanje niet in de gaten hebben hoe erg de situatie is. ´De zon schijnt, dat maakt alles wat minder erg.´ De zus van Marc is werkzaam als redacteur bij uitgeverij Planeta, ze geeft de boeken uit van Eduardo  Mendoza en verdient daar maandelijks zo´n 1000 euro mee. Haar huur bedraagt zo ongeveveer 700 euro.  We hebben heerlijk geluncht in de buurt van de kathedraal. Er stond Merluza op het menu.