De immigrant is een trekkende vogel

Migratie van mensen zouden we eigenlijk veel meer moeten beschouwen als een ecologisch fenomeen zoals bij trekkende dieren. Globalisering is een mensen ecologie waarin allerlei 'natuurkrachten' hun werk doen. Het kolonialisme is na de onafhankelijkheid van Afrikaanse landen omgezet in het kapitalisme. We hebben immers goedkope grondstoffen nodig voor onze consumenten elektronica. Aangezien we niet teveel willen betalen voor die grondstoffen en we dus baat hebben bij zwakke economieën, komen de mensen uit die landen naar ons toe om een beter leven te kunnen leiden. Als we migratie dus zien als een beweging waarin het natuurlijke evenwicht binnen het grotere systeem wordt herstelt dan is het dus verstandig die mensen zo snel mogelijk in te zetten in het Nederlandse of Europese arbeidsproces. Alleen dan hebben we er wat aan. Europese vrouwen krijgen steeds minder kinderen en de demografische druk van pensioengerechtigden neemt toe. We kunnen beter als goede ambachtslieden met de houtnerven meegaan en de stroom vluchtelingen begeleiden dan uit alle macht er tegenin gaan. In dat laatste geval worden we overspoeld in het eerste geval stomen we juist op de golven vooruit.

Urban Mining

Vandaag sprak ik de Colombiaanse fotograaf Sebastian Gomez die zich jarenlang heeft beziggehouden met de Afrikaanse gemeenschap in Poble Nou, een wijk in Barcelona. De foto’s zijn hoofdzakelijk genomen in en rondom een oude textiel fabriek. De Afrikanen houden zich bezig met het verzamelen van oud ijzer en edelmetalen zoals koper. Het ging eigenlijk om krakers die zich daar illegaal bevonden, maar ze speelden een belangrijke rol in het recycle systeem van grote bedrijven. Het deed me op allerlei manieren aan Afrika denken. Dat vonden ze zelf ook, vertelde Sebastian. De manier van leven, het eten, de onzekerheid; het was allemaal niet anders dan in Afrika.
Zeventig procent van het gebruikte metaal in Spanje is afkomstig van recycling. Omdat de Afrikanen een belangrijke rol speelden in wat ‘urban mining’ wordt genoemd, werden ze een tijdlang getolereerd. Twee jaar geleden werd alles opgeruimd. Niet echt natuurlijk, de plekken waar wordt verzameld en geselecteerd zijn alleen minder open en moeilijker toegankelijk dan eerst. Toch zijn ze er nog steeds, grote bedrijven kunnen goed geld verdienen aan de Afrikanen zonder papieren. Doordat de politie de oude textielfabriek heeft dichtgegooid, speelt alles zich nog meer ondergronds af. Het is toch opvallend hoe politici en autoriteiten altijd weer toegeven aan die oude ingesleten reflexen waarvan ze weten dat ze zichzelf daarmee in de vingers snijden.

Elektrische tandenborstel

Een bootje dat ooit van migranten was, ligt als een breekbaar monument voor het menselijke doorzettingsvermogen te vergaan op het strand van Bolonia. Dat het bootje van migranten is, hebben ze me verteld, maar wie zegt dat het waar is? Er lijkt hier geen vuiltje aan de lucht. Andere mensen zeggen dat er bijna niemand meer aan land komt hier, althans geen migranten. Het zijn uitsluitend drugssmokkelaars die het stukje van 14 kilometer tussen hier en de kust van Marokko overbruggen. Ik heb inderdaad jetski’s gezien, donkere gestaltes tegen de wegzakkende zon. ‘Als ze gepakt worden, dan gaat de politie die dingen zelf gebruiken omdat ze veel harder kunnen dan normale jetski’s,’ zei iemand met dreadlocks. Hij hield me een joint voor. Ik keek hem aan om te zien of hij de ironie ervan inzag. Maar hij begreep niet wat ik bedoelde. Hij bracht zijn dagelijkse benodigdheden niet in verband met de voorbij spuitende  jetski's. Sommigen wonen hier al drie maanden op het strand, ik heb het idee dat je van dat leven wat langzaam wordt, vooral in combinatie met het roken van joints. Het was een prachtige dag op het strand van cala picacho waar je van een grijze zachte steen een soort modderbadje kan maken om je mee in te smeren. Ze deden het me voor, de hippies, en ik heb er aan mee gedaan. Ik integreer graag in zo’n gemeenschap, al is het maar tijdelijk. Toen het tijd werd om mijn tanden te poetsen werd het me echter pijnlijk duidelijk dat ik hier niet helemaal thuis hoor. Het klotsen van de zee en het getjirp van de krekels; de normale geluiden van nacht werden verstoord door het vredige gezoem van mijn elektrische tandenborstel.