Buit

Er blijken ontelbaar veel woonvormen te ontdekken langs de stadsrand. Je hebt natuurlijk de vinexbewoners, de illegale bewoners van de volkstuintjes, de onaffe boerderij bewoners, de woonwagenkampbewoners, de recreanten en zo nog wat. Ik kon het niet nalaten om vandaag langs te gaan bij de bewoners van een boerderij die is opgeslokt door de stad. ‘we zagen hier een geel wagentje voorbij rijden met de borden van Groningen in de laadbak. Ineens hoorden we bij de stad. Maar gevoelsmatig horen we nog bij Dorkwerd.’

Omdat ik in de buurt was, ben ik nogmaals het kleefkruidbos ingelopen. Het gemis van de zonnebril was nog niet gesleten. Tot mijn stomme verbazing vond ik de plek waar ik van plan was geweest over het water te springen. Daar lag de zonnebril. Het kleefkruidbos was in een goede bui en heeft zijn verworven buit weer teruggegeven.

Auto

 

Vandaag hield ik een lezing in Noordlaren voor scholieren uit vier vwo. Veertien, vijftien jarigen. Ze vonden het leuk. Ik had plaatjes. Na mijn presentatie wilde ik opzoek gaan naar een bus. Toch bleef ik om te luisteren naar de andere lezing die was gepland. Het ging over de vrije wil en over het duwen van bejaarden van een flatgebouw. De vrije wil, de vrije wil. Vanavond ben ik met de lieve G naar ‘On the Road’ geweest. Het schrijverssprookje van Jack Kerouac. De figuur van Dean Moriarty, een heilige die door middel van marihuana voortdurend in contact staat met het hogere, brand op door het leven zelf. Heeft Dean Moriarty een vrije wil? Niet Dean moet gered worden, maar de schrijver van het boek, hij is de leegte die brand op de brandstof van Dean. Vanmiddag bleef ik dus, ik ging niet opzoek naar een bus en bleef voor de lezing over de vrije wil. Ik kon achteraf  met iemand mee rijden in een Alfa Romeo. De eigenaar was bioloog, hij gaf les op de school van de studenten die naar mijn verhaal waren komen luisteren. De bioloog was blij met zijn Alfa Romeo. ‘Het gaat erom met welke intentie de auto gemaakt is,’ zei hij. ‘Veel Japanners zijn gemaakt als magnetron en zo rijden ze ook. De Alfa Romeo is…(het leek alsof hij zich moest beheersen om niet in een lyrische lofzang uit te barsten) het gevoel van die auto klopt gewoon, die metertjes het dashboard. De auto hoort bij mij.’

Is de vraag naar de vrije wil interessant? Nee. Maar de vraag welke auto het beste bij je past is des te fascinerender.

Kanaal

 

De Filosofie van het opportunisme. Daar had ik het vorige week over. Het bleek niet helemaal te zijn wat wat mijn vriend had bedoeld. ‘Opportunisme, dat is het gebruiken van een oplossing uit het verleden als zich in het heden een mogelijkheid voordoet om het in te passen. Wat ik bedoelde is dat je in het heden oplossingen kunt herkennen die in het verleden niet als zodanig gezien werden.’ Gelukkig kwamen we er sneller uit dan de vorige keer. Soms is het slimmer om direct in te stemmen, vooral als het over dit soort kwesties gaat. De rest van de lunch hebben we gesproken over het klooster in Aduard dat gigantisch groot was en dat een internationaal centrum van kennis moet zijn geweest. Het is afgebroken in de reformatie. Het klooster in Aduard stond aan de basis van de universiteit van Groningen en de monniken hebben het Aduarder kanaal gegraven.

Laarsjesman

 

Een van mijn favoriete zonderlinge figuren in de stad Groningen is de laarsjesman. Hij loopt als het even kan in een korte broek en draagt daar prachtige vrouwelijke laarzen onder. Vandaag sprak ik hem aan en vroeg hem hoeveel laarzen er in zijn collectie zitten. ‘Ik heb ze niet geteld maar het zijn er tientallen.’ De laarsjesman heeft een weekend vrij abonnement waarmee hij heel Nederland doorreist om steden te bekijken. ’Als ik dan alles heb gezien, ga ik opzoek naar een schoenenwinkel om te kijken of er nog wat voor me bij zit. Maar alleen als ik alles van de stad heb gezien.'

De Laarsjesman doet werk via maatschappelijke dienstverlening, zegt hij. ‘Op mijn werk draag ik altijd een lange broek zodat mensen er geen aanstoot aan kunnen nemen.’

De Laarsjesman heet Mark.

Relatief

 

Als ik in de trein stap, ga ik het liefst in de stiltecoupe zitten om te werken. Als je pech hebt, komt er een dubbeldekkertrein voorrijden. Het vervelende aan dubbeldekkertreinen is het ontbreken van internet en een armoedige uitstraling. Boven zijn stoelen van plastic, beneden van de stof. Vandaag zat ik zelfs in een stilte coupe waar geen klaptafeltjes in zaten. Het werd dus reizen in een vierzitter; samen maar toch alleen. Naast mij zat een man met een tik. Om de zoveel seconden vertrok zijn gezicht en maakte hij een stotend keelgeluid. Daar kan hij waarschijnlijk niet zoveel aan doen, maar of je met een dergelijke aandoening nou in de stiltecoupe moet gaan zitten, is de vraag. Op station Gouda kwam er een meisje bij ons zitten. Precies op dat moment stootte de nerveuze man, een keelklank de wereld in. Het meisje schrok, maar de man glimlachte tegen haar om te geven dat hij geen kwade bedoelingen had. Ze ging zitten en naast haar nam een jongen plaats die zo te zien rechtstreeks van kantoor kwam. Hij droeg mooie Italiaanse schoenen. De jongen ging, zodra hij plaats had genomen, een videogame spelen. Er kwamen gedempte ontploffingen uit zijn telefoon. De stilte coupe, is net als de stilte zelf; een relatief begrip.

Iets

Vanavond heb ik een mini toer door het Westland gemaakt. Ik werd rondgereden door een vriend die daar op een volkstuincomplex een tuintje heeft en het me al heel lang wilde laten zien. Hij vindt het een interessante plek die om iets vraagt. Om wat precies, weet hij ook nog niet. Er zijn kassen, maar er is ook een poging tot het stichten van een tweede Wassenaar gedaan. Het heet Vroondaal. Er staan kapitale villa’s en het is welstandsvrij dus dat levert interessante droompaleisjes op. Ik heb er een Zwitserse blokhut uit ‘De Ban van Ring’ gezien. Er wordt niet ver daarvandaan een hotel gebouwd waar 400 Polen in moeten worden ondergebracht die werkzaam zullen zijn in de kassenbouw. We hebben zelfs de beroemde zandmotor gezien (een opgespoten extra strand dat door erosie als vanzelf zand verspreidt richting de kust voor Scheveningen). Na de tocht had ik ook het gevoel dat er iets met het gebied moet. Maar wat?

SMART

Vandaag heb ik even het formulier doorgelezen dat de lieve G heeft ingevuld voor het 'ontwikkelingsgesprek wetenschappelijk personeel'. Een soort zelf reflexief document over je eigen functioneren. Soms wou ik dat ik ook in een organisatie werkte. Ze hebben zulke geweldige afkortingen, vol sluimerende humor. Wat te denken van de SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) of de STAR-methodiek (Situatie, Taak, Actie, Resultaat). De leukste is natuurlijk de L.S.D techniek (Luisteren, Samenvatten, Doorvragen). Zouden ze veel lol hebben gehad toen ze die bedachten?

Ambachtelijke dood

 

We werden vanmiddag uitgenodigd voor de lunch door een collega van de Lieve G die toevallig in Den Haag was. Ze promoveert op het werk van de Spaanse regisseur Basilio Martín Patino. Deze regisseur maakt documentaires. Een van zijn meest bekende documentaires gaat over de beulen van Franco (Queridísimos verdugos, 1977). Er waren drie beulen in Spanje, zover ik het heb begrepen, die de doodstraffen moesten voltrekken.
De beul uit Granada was een bijzonder geval. Hij was beul maar ook dichter. Ze waren overigens geen van allen beul uit vrije wil. Het was een keuze tussen het aanvaarden van deze baan of zelf achter de tralies verdwijnen.  Op youtube is de documentaire terug te zien. Ik vermoed dat Patino, vanwege de voice over die hij zelf inspreekt, misschien wel de Werner Herzog van Spanje genoemd kan worden. Na twintig minuten (21:22 om precies te zijn) doen de beulen voor hoe ze de gevangenen vastzetten op het apparaat waarmee het vonnis voltrokken moest worden. Het executie apparaat, zoals op de afbeelding  is te zien, is een soort handmatige bankschroef waarmee een gat door het achterhoofd wordt geboord. De documentaire lijkt me de moeite waard, het is een verhaal over de ambachtelijke dood.

Katbaby

 

Vandaag sprak ik een vriendin wiens kat uit het raam is gesprongen (drie hoog, meen ik). Wie dan hulp vraagt, wordt genadeloos gepakt, zo blijkt. Het beest werd met de dierenambulance naar een soort kliniek gebracht waar allerlei afdelingen zijn, zoals in een echt ziekenhuis, maar dan voor dieren. De kat was  in de ziekenauto reeds aan het infuus gelegd en had zuurstof toegediend gekregen. In de kliniek mocht de kat ook nog even in de couveuse. Uiteindelijk bleek het gelukkig mee te vallen; er waren alleen wat interne bloedingen. Toen de kat de volgende dag het kattenblaasje had geleegd, een cruciaal moment, hadden de mensenouders opgelucht adem kunnen halen. Het heeft zo’n zeshonderd euro gekost, maar dat moet je zien als een investering in de relatie met je huisdier. Wie geen kinderen wil, kan een kat nemen. Hoe meer geld je uitgeeft aan je kat hoe menselijker die wordt.

Het onmogelijke

Het onmogelijke binnen het domein van het mogelijke brengen door middel van de oefening. Zo ongeveer begrijp ik de redenering van Sloterdijk in zijn boek ‘je moet je leven veranderen’ (nog niet uit, sterker nog: 50 pagina's gelezen van de vierhonderdzoveel). Hij zegt dat het onmogelijke nastreven de manier is om jezelf te verbeteren. Ik vond het wel aardig klinken, een vriend die filosoof is, dezelfde die ik gisteren op deze plek parafraseerde, vindt dit geen goed idee. Volgens hem komt er alleen maar narigheid van als je het onmogelijke nastreeft. Hij zal de verlichtingsprojecten bedoelen. Het geloof in de ratio heeft geleid tot Auschwitz wordt wel beweerd. Ik vroeg hem dus of we in plaats van het onmogelijke ons het mogelijke ten doel moesten stellen. Dat leek me problematisch omdat je in je leven dan niet veel verder komt dan het kopen van een brood bij de bakker op de hoek. Dat vond hij niet, naar zijn mening moesten we opzoek naar een derde weg. We zouden binnen het alledaagse opzoek moeten gaan naar nieuwe mogelijkheden. Mogelijkheden die we in het verleden wellicht niet als zodanig hebben herkend. Het gaat dan ook om nieuwe of herontdekte wegen in het denken.  Is dat niet een filosofisch pleidooi voor het opportunisme? Dat je zeg maar je kans grijpt als die zich aandient? Ik durfde het niet te vragen. Over de wenselijkheid van het onmogelijke hadden we tijdens de lunch al twee uur gedaan. Eigenlijk is dat gezien de tijdsdruk van verschillende projecten die af moeten, niet helemaal goed te praten. Maar misschien levert het indirect toch weer mogelijkheden op en wellicht nieuwe wegen voor het denken.