skip to main |
skip to sidebar
In Noorwegen kun je tegenwoordig geld verdienen als ghostbuster lees ik in de New York Times. Er zijn nogal wat mensen die denken dat ze genaaid zijn bij de aankoop van een huis omdat er kwade geesten zijn. Vaak komt er dan iemand langs om de boel schoon te maken. Vibecke Garnaas is zo’n ghostbuster en vraagt 100 euro per uur voor haar werk.
“I can’t guarantee it will work,” she said, explaining that she tries to “convince the energies to leave the premises but they have free will just like we do.”
De Noorse methodist priester Fodland zegt dat modernistische denkers zoals Marx en Freud aanvankelijk dachten dat ze de samenleving hadden bevrijd van Godsdienst, maar het vacuüm is volgens hem gevuld met het geloof in spoken.
Een belangrijke aanjager is een tv serie in Noorwegen ‘de macht van geesten’ die in het tiende seizoen zit en door 5.1 miljoen mensen wordt bekeken.
Vooral in het plaatsje Moss worden veel spoken waargenomen.
Unn Bohm Tveito, also from Moss, recalled how she had never believed in or even thought about ghosts until she started working as the manager of the town’s tourism information office. She kept noticing that German-language brochures always ended up being the most prominently displayed, which was odd since few tourists who visit Moss speak German.
In 2013, she raised the issue with other staff members, who said they had noticed the same thing. “Ghosts are not the first thing you think of but we decided that this could not be explained in a normal way,” she said.
A clairvoyant sent by the ghost television show, she said, solved the mystery: a dead German soldier who had worked in the same building during the 1940-1945 Nazi occupation of Norway was still on the premises and kept messing with the brochures.
“Whether you call them ghosts or spirits or something else they exist,” Ms. Tveito said. The dead German, she added, has now moved on.
Alweer in de trein gezeten en wederom een radiolab uitzending geluisterd. Deze ging over de paradox van dieren reddende jagers. Om grote wilde dieren te redden moet je het jachtseizoen op ze openen. Een Texaanse jager betaalde 350.000 dollar om een zwarte neushoorn te schieten. Het ging om agressief oud mannetje die niet meer kon reproduceren en de jongeren tot last was. Het geld gaat vervolgens naar een fonds om de Zwarte neushoorn te redden. Veel mensen vinden dit een pervers idee. Dat is begrijpelijk, aan de andere kant moeten we realiseren dat er geen wildlife bestaat zonder dat er mensen zijn die hier perverse fantasieën bij hebben en voor die fantasieën betalen.
Ik luisterde vandaag in de trein naar radiolab. Ze hebben een aflevering over het kwaad en de vraag waarom mensen slecht zijn. Een antwoord komt er natuurlijk niet, maar er werden wel wat misverstanden weggenomen. Het beroemde Milgram-experiment uit 1974 waarbij proefpersonen elektroshocks moeten toedienen aan iemand in een andere ruimte, wordt vaak aangehaald om gebeurtenissen zoals de holocaust uit te leggen. Maar er blijkt meer aan de hand te zijn. Het experiment is tussen de twintig en veertig keer uitgevoerd met tal van andere variabelen. Het blijkt dus zo te zijn dat de mensen meewerkte zolang ze het gevoel hadden voor een grotere zaak te werken. Echter op het moment dat er een bevel werd gegeven hielden ze ermee op. Er is een wat lugubere equivalent van die bevinding terug te vinden in een speech die Himmler hield voor een aantal SS leiders die op het punt stonden iets verschrikkelijks te doen. Hij zei van luister we weten dat het moeilijk en zwaar werk is, niemand wil dit doen, maar het moet voor het grotere goed. Dit doen jullie voor de toekomst van Duitsland.
Vanmorgen sprak ik Albert Buursma, een landschapshistoricus met een specialisatie in het Groningse waddengebied. Hij noemt het een Melkweg waarin constant van alles veranderd. Eilanden verdwijnen zoals sterren verdwijnen. Er komen ook weer nieuwe eilanden bij. Hij vindt het leuk om onzichtbare verhalen in het landschap weer aan te wijzen en zichtbaar te maken. Een mooi voorbeeld van zo'n verhaal dat je terugleest in het landschap vond ik de dijkdoorbraak. Elke keer dat er een dijkdoorbraak is geweest wordt er een ‘knikje’ in de dijk gelegd, omdat achter de dijk vaak een enorm gat wordt geslagen door het water. Daar leg je de dijk deels omheen. Veel boeren trekken dat nu weer recht, maar dat is volgens Buursma zonde want juist aan de hand van dit soort littekens kan je de gebeurtenissen uit het verleden blijven lezen. Dat maakt het landschap inzichtelijker en interessanter.
Vandaag ben ik met een vriend in kamp Westerbork geweest. Het bleek moeilijk daar te komen met het openbaar vervoer. De reisplanner stuurde ons naar Beilen om vanaf daar met de bus naar Hooghalen te gaan. Dan ben je er nog niet. Het laatste stuk moet je lopen.
In Beilen hadden we net de bus gemist en dus liepen we even het dorp in. Dat was nogal confronterend. Foeilelijke laagbouw. Eindelijk kwam de bus, je kon er alleen komen via een hondenuitlaat-poepveldje vanwege een verbouwing. Eindelijk in de bus, kwam mijn vriend vijf cent te kort. De chauffeur bleek een principiële man. 'Anders moet ik straks ook de anderen vijf cent korting geven,’ zei de chauffeur.
‘Oh, maar dat zouden we nooit van u vragen,' zei ik nog,'u hoeft dat alleen maar voor ons te doen. We zeggen het tegen niemand.'
‘Ik ben al twee minuten achter op schema, m'n bus uit’, zei de chauffeur resoluut. Ik kwam nog tussen de schuifdeuren ook. Tsss, Beilen. Dan maar liften. Er passeerden denk ik wel dertig auto’s voordat er eentje stopte. Tot onze verrassing bleek dat geen Drentenaar te zijn, maar een vrolijk lachende Syrische vluchteling. Hij vroeg waar we heen wilden. We legden het uit en hij dacht dat het om een vluchtelingen kamp ging.
‘You’re looking for AZC?’
‘Yes, but a very old one,’ zeiden we tegen hem. In zekere zin klopte dat ook wel. In 1939 was het kamp Westerbork nog bedoeld voor vluchtelingen. De Syriër bracht ons tot de ingang van het kamp en zag daar allemaal auto’s en gezinnen. ‘Is this the circus?’
We beaamden dit. Hoe leg je aan een Syrische vluchteling uit dat dit voormalige doorvoerkamp inmiddels een herinneringsmonument is en van de Duitsers nog wel? Ik denk hij ons meegenomen heeft omdat hij als geen ander weet wat het is om te liften. Ook al is het maar een klein stukje, daar zijn mensen je eeuwig dankbaar voor.
Vandaag heb ik gedineerd met peshmerga strijders. Sommigen waren ex-peshmerga. Een van hen is elf jaar geleden terug gegaan naar Koerdistan om te gaan vechten. Hij zegt dat Koerdistan erg veilig is en dat het front op zeker vijf kilometer afstand van zijn huis is. Een kwestie van wat je gewend bent, denk ik. Hij zei dat er geen twijfel over bestaat dat Turkije IS steunt. Dat is wel iets om in het achterhoofd te houden als je in de krant leest dat in Turkije 15 IS terroristen zijn opgepakt in Istanbul afgelopen zondag. Turkije verdient aan IS door wapens te leveren, maar ze worden ook in Turkse ziekenhuizen verzorgd verzekerde mijn peshmerga bron.
Er werden ook grappen verteld aan tafel.
'Een gevangen isis strijder met een lepel in zijn hand zegt tegen peshmerga, schiet mij maar dood. De peshmerga strijder vraagt waarom. Nou ik heb een eet afspraak met Mohammed. Ik schiet jou niet dood, zegt de peshmerga strijder, ik wacht nog even en dan schiet ik je wat later dood zodat je precies op tijd bent om de afwas te doen.'
Dat was natuurlijk wel lachen.
Architect Steven Delva bedacht als tegenhanger van de skyscraper de landscraper, een dijk waarin waterkering, landschap, natuur, architectuur, techniek en cultuur samenkomen. Volgens hem hebben we kansen laten liggen om de dijk interessanter te maken dan we tot nog toe hebben gedaan. Helaas voor Delva is er nog te weinig bekend over hoe zijn ‘holle dijk’ het doet onder extreme weersomstandigheden om het te bouwen. Gelukkig kunnen we dat soort ideeën inmiddels direct testen in het kunstmatige golfslagbad van Deltares.
Frank Vermeulen schreef vandaag in het NRC de volgende zinnen na het zien van de film ’Er ist wieder dar’ : ‘ Hedendaagse agitatoren, waaronder de Nederlandse politicus Geert Wilders, passeren de revue. Duitsland komt niet van Hitler af, hij zit in het DNA van het land.’ Een vreemde, bijna absurde opeenvolging van zinnen. Geef ons een goede leider en we lopen er net zo goed achteraan. Dat is niet eens nodig, we lopen ook wel achter die van Duitsland aan. Toch is het stiekem een idee waar ook serieuze academici in geloven. Ze publiceren er niet over, maar zeggen het wel aan tafel als de wijn rijkelijk vloeit. Dan zeggen ze dat het toch niet verwonderlijk is dat zoiets in Duitsland heeft plaatsgevonden. Ze schijnen te denken dat het echt met het Duitse ras te maken heeft dat er zoiets als het nazisme heeft kunnen plaatsvinden. Volgens Vermeulen liepen mensen stil weer de bioscoopzaal uit. Moeilijk te zeggen wat hij nou wil zeggen met dit stukje in het NRC. Het is lachen om Hitler met een serieuze boodschap, maar de holocaust is volledig achterwege gelaten in dit verhaal. Dat is toch nog steeds een onderwerp waar we moeilijk grappen over kunnen maken. Overigens schiet Hitler in de film een hondje dood. Dat lijkt me heel ongeloofwaardig. Hitler was niet alleen vegetariër, maar ook een dierenliefhebber. De partij van de dieren had zijn idee kunnen zijn. Via het excuus van dierenleed kan je de rituele slacht verbieden en zo de joden en islamieten via ene omweg onder druk zetten.
Op building blog lees ik over een plan van Noorwegen om vluchtelingen naar de Noordpool te sturen. Ze kunnen zich hier nuttig maken in de mijnbouw. Een ideetje uit de koker van Stalin? Amerika dacht eraan om oude shoppingmalls als opvangplekken te gaan gebruiken. Leuk bedacht, maar die gebouwen hebben geen faciliteiten. Het zou geen slecht idee zijn om, zoals buildingblog suggereert, gebouwen voortaan zo te maken dat ze in geval van humanitaire ramp zo in opvang plekken om te bouwen zijn. Wij hebben ook nogal wat kantoorpanden leegstaan. Maar door het gebrek aan sanitaire voorzingen zijn ze niet allemaal even geschikt voor opvang. Daar moeten we met toekomstige gebouwen toch rekening mee houden. Sowieso zouden gebouwen altijd meerdere functies aan moeten kunnen. Waarom zou je gebouwen maken die alleen geschikt zijn voor kantoorruimte?
Of ik soms mijn bedrijf wilde beveiligen. Origineel was het wel, meestal zijn het energiebedrijven die bellen. Uit pure vermoeidheid heb ik gezegd dat ik een witwas praktijk had en dat ik alleen maar bij de kamer van koophandel stond in geschreven zodat het legitiem leek.
‘Oh, tja, dat kunnen wij niet opmaken uit de informatie die ons wordt verstrekt.’
‘Mooi, dan is het dus afdoende beveiligd, goedemiddag.’
Ik vind de kamer van koophandel maar een vreemd instituut. Tot voor kort kostte het geld en het enige wat ik er ooit van gemerkt heb is dat commerciële bedrijven je lastig vallen en dat mijn adres via google te vinden is. Ik heb nog geprobeerd dat te veranderen naar het eiland pampus, maar daar trappen ze niet in. Er is wel iets fout gegaan want nu blijk ik een dierenwinkel te hebben. Ook daar ben ik al eens over gebeld, dit keer door een meisje die iets wilde weten over cavia's. Je adres van google wissen is helaas niet mogelijk.
