GH04: Hakblok

De oude Karimi komt over drie dagen terug, drie dagen om een badkamer te bouwen, airco’s aan te sluiten en de satelliet schotel te laten werken. Danzo loopt rond als een generaal in oorlogstijd die weet dat de consequenties van falen reëel zijn. Reeel en persoonlijk. Zijn eigen hoofd ligt op het hakblok. Wij zitten op de veranda en zien mannen met cement op hun schouders aan ons voorbij trekken. Hun gespierde bovenlijven glimmen van de inspanning. Ik wordt licht in mijn hoofd en vraag mij af of het Star beer van gisteren nog aan het na gisten is. Hallucinerend. De lucht is bewolkt en er waait een aangename wind. Als er drie airco’s zijn opgehaald, waarom zijn er dan geen drie afstandsbedieningen meegekomen? Vraagt Danzo aan een chauffeur terwijl je ziet hoe het geduld hem aan het verlaten is als een minnares in de nacht.

GH03: Iets van lang geleden

Hij stond op de veranda in een schitterende jurk met blauwe bloemen en hij zag er goed uit. Blootsvoets was hij gekomen op zijn slippers door het open gewoelde asfalt. Hij was gekomen om ons te begroeten, waar we blij om waren. Hij zag er goed uit, blakend bijna en we zeiden dat tegen hem. Eerder was ik sterker zei hij, maar ik heb een maagzweer gehad. We feliciteerden hem met zijn huwelijk en zeiden dat hij nogsteeds sterk oogde. Hij werd mismoedig. Ik ben bang voor haar, als ik niet oplet wordt ik vergiftigd. Zijn ogen fonkelden en we liepen een eindje met hem op toen hij moest gaan. We zagen hem weglopen in zijn gewaad en dachten dat het er werkelijk uitzag als een plaatje. Iets van lang geleden misschien.

GH02: plastic dekens

De bureau's op de luchthaven van Accra worden nog steeds ondersteund met blokken hout, hier en daar zag ik een steen. Het gevecht met de vochtige plekken op het plafond was bij voorbaat opgegeven. Kotoka international airport lijkt op een luchthaven, het ruikt alleen anders. Door die geur weet je dat je in Afrika bent. Het spel van de veiligheidscontroles wordt precies zo gespeeld als elders. We hebben tot drie keer toe onze paspoorten laten zien en ook onze tassen zijn een paar keer onderzocht. Meer dan ooit kreeg ik het gevoel in een toneelstuk te zijn beland
Wij speelde onze rol van de bezoeker en zij de rol van luchthaven beambte. Het decor was wat gammel, maar overtuigend genoeg.

Het huis waar we verblijven blijkt half in verbouwing te zijn. De master bedroom wordt flink onder handen genomen en de badkamer die daar bij hoort is alleen nog herkenbaar door een verdwaalde badkuip. Karimi, onze gastheer, heeft recentelijk, tijdens de ramadan de inboedel van zijn eigen huis hierheen laten brengen. Als hij terugkomt van het suikerfeest in Libanon neemt hij hier zijn intrek. Het huis werd voorheen bewoond door zijn zoon, maar die is vanwege zijn gedrag naar Libanon teruggestuurd waar hij geen schade kan berokkenen aan het technische installatie bedrijf van zijn vader.
Gelukkig werden wij naar een andere ruimte geleidt waar de airco een aangename koelte verspreidde. We zijn gaan eten bij een gloednieuw chinees restaurant, voor de tweede keer die kwamen we iemand tegen die in de palmolie zat. 'ooit was ik investment banker, maar ik wilde iets leuks gaan doen. soms zegt mijn vrouw nog wel eens: we hadden een pensioen kunnen hebben. Maar dat zegt ze alleen als het financieel wat minder gaat.'

Later kwamen erachter dat er geen lakens op het bed lagen. We moesten het doen met plastic dekens.

Tijdens de opening van een tentoonstelling vandaag bij Stroom in Den Haag werd een maaltijd geserveerd die ook genuttigd werd in het Windows on the world restaurant op het World Trade Center ten tijde van de aanslagen op elf september. Of misschien de dag van te voren. Altijd al gedacht dat voedsel iets sacraals had, maar dit vond ik toch wel de ultieme manier om de aanslagen te herdenken. Dat het een interpretatie van de maaltijd betreft die is gedaan vanaf een foto die vlak daarvoor was genomen en online gezet, maakt het alleen maar beter. Het voedsel werd overigens opgediend uit schalen die waarschijnlijk zijn gemaakt van het omgesmolten materiaal van het world trade center. Dat werd namelijk allemaal naar India verscheept en de kunstenaar, Raul Ortega Ayala, volgde het materiaal tot aan de fabriek.

Gewone man

In een stuk in de NRC van 27 augustus heeft kunst econoom Arjo Klamer het minstens vijf keer over de ‘gewone man’ en wat die denkt over kunstsubsidies. Mensen die dat begrip gebruiken vind ik meteen al een beetje verdacht. Het doet me denken aan het soort ‘onderzoekjes’ van Maurice de Hondt.Die weet ook altijd zo goed wat de gewone man gaat stemmen. Als we moeten luisteren naar het advies van de gewone man, wordt het volgens mij een onleefbare boel. Schaf de subsidies af, maar doe dat in godsnaam met de juiste argumenten. Wat Klamer doet is erg ‘in’ want het zit op de lijn van het hedendaags populisme, maar waar hij de kunstlobby van beschuldigt daar maakt hij zichzelf ook schuldig aan: sleetse argumenten. Klamer roept iets dat al zo vaak geroepen is namelijk dat de kunst van de samenleving ( de basis) is losgeslagen en daarom niet meer betaald moet worden (ondertussen gaat er meer geld naar voetbal, lees ik vandaag in een reactie op Klamer). Volgens mij is het juist goed als kunst is losgeslagen van de samenleving en daarom kan ik me ook voorstellen dat je de subsidie afschaft, maar zeg dat dan en laat die ‘gewone man’ erbuiten.

Bloemen

Ik dacht even aan Louis Couperus toen ik opweg was naar het bankaplein. Dat kwam omdat er bloemen bij zijn borstbeeld lagen. De bloemen waren niet meer helemaal vers. Waar is eigenlijk dat idee vandaan gekomen om met bloemen onze overledenen te eren en jarigen mee te feliciteren? De drie koningen hadden geen bloemen meegenomen voor maria toen ze haar zoon kwamen verpesten met dure spullen. Ik kan trouwens melden dat op het Surinameplein nummer 20 de luiken nogsteeds gesloten zijn. Het huis waar Louis Couperus zo lang gewoond heeft en waar hij Eline Vere schreef is voorlopig nog onbewoond. Misschien moet ik me aanmelden om daar als artist in residence te gaan wonen.

Ritueel

De begrafenis van mijn oma was een mooie plechtigheid. Eerst was er koffie in het huis aan de Asselsestraat waar de bloemen nu op de afgesloten kist waren gelegd. Daarna vertrokken we met zijn allen naar Assel waar in een klein kerkje oma werd herdacht met verhalen en muziek. De kerk was half in renovatie en niet alle dakpannen lagen er al op, maar daar merkte je binnen niets van. Toen we in de kerk klaar waren reden de directe familieleden naar het crematorium om daar de kist bij de deur af te leveren. Dat vond ik achteraf eigenlijk wel vreemd. Ik had verwacht dat je tot aan de oven mee zou mogen, dat het vergelijkbaar zou zijn met het laten neerdalen van een kist in het graf. Het is niet dat ik geen vertrouwen heb in de kundigheid van het personeel, het gaat meer om het idee dat je een beetje weet hoe het er aan toe gaat daar binnen. Het zou ook een ritueel gebaar kunnen zijn, dat een getuige als afgevaardigde mee gaat naar binnen. De rest kan dan wachten en het verlossende woord van de getuige afwachten. Het is voorbij.

Citrus

Mensen met een hobby vind ik fascinerend. Dat bedoel ik geheel niet negatief, al zou het woord hobby dat kunnen impliceren. Het is toch fantastisch om een passie te hebben en dat dan te gaan doen in je vrije tijd. Sommige mensen hebben zelfs hobby’s waarvan ik zou willen dat het de mijne waren. Neem nou bijvoorbeeld een vriend van mij, die is gefascineerd door citrus. Toevallig logeer ik momenteel in zijn huis en het hele dakterras staat vol citrusplanten en dan niet met sinasappelen en citroenen, nee, er zijn meerdere tientallen soorten citrus te onderscheiden. Het is, zoals wel vaker het geval is met dergelijke hobby’s, een wereld op zichzelf. Die vriend van mij is op een vakantie wel eens omgereden om in Duitsland de citruskoning te ontmoeten. Wie wil er nou niet de Citrus koning ontmoeten. Gelukkig woont er ook zo iemand in Friesland. Het is weliswaar lagere adel vergeleken met de citruskoning, maar deze man heeft wel een bamboebos langs de snelweg.

Onderscheid

'Zou elke seconde van ons leven zich oneindig herhalen, dan zijn we vastgenageld aan de eeuwigheid zoals Jezus Christus aan het kruis.' Dat schrijft Milan Kundera in zijn roman de ondraaglijke lichtheid van het bestaan op pagina 9. Vandaag is de lieve G op Schiermonnikoog geweest met eerste jaars studenten van de faculteit Romaanse talen als lid van het lerarenteam. Jaren geleden is zij zelf als eerste jaars student naar Schier geweest. Enige overlapping van deze twee gebeurtenissen is onvermeidelijk. Milan Kundera zegt met Nietzsche dat de eeuwige terugkeer het zwaarste is, maar je kan ook stellen dat iedere herhaling net weer een beetje anders is dan de vorige en uit het verschil ontstaat betekenis. In het geval van de lieve G leert zij van het verschil tussen eerste jaars studenten en docenten hoe zij zich moet kleden. '' Ik moet er voor zorgen dat ik hoe dan ook anders gekleed ga, om een beetje overwicht te hebben."

De lieve G vindt het niet leuk om als student te worden aangezien.

Beladen Beeldjes

Ik werd door een vriendin geattendeerd op de tentoonstelling monumentalism in het Stedelijk museum in Amsterdam en dan met name op de kunstenaar Gertjan Kocken die bekend is vanwege het oprakelen van de verborgen geschiedenis van bestaande beelden. Bovenstaande afbeeldingen van de porseleinen apenbeeldjes hangen ook in het museum en daaronder is de volgende zaaltekst te lezen:
“Judenporzellan onderzoekt de veronderstelde aankoop van 20 porseleinen apen waartoe de Duits-Joodse filosoof Moses Mendelssohn gedwongen zou zijn. In het 18de-eeuwse Berlijn van Frederik de Grote werden Joden verplicht om inferieur porselein aan te schaffen in ruil voor burgerrechten.”